Nel Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu nun mos casaba lo que se cacarexaba colo que’l BOPA ponía, asina que, tres estudiar con procuru l’asuntu, iguamos un comunicáu esplicando que lo que s’espardía nun yera verdá; que’l Gobiernu del Principáu nun creare nengún muérganu de traducción; y que de too ello nun había más cosa real que l’alloriante pretensión de “carga-y la torna de los testos asturianu-castellán a un funcionariu al que nun se-y desixe la conocencia de la llingua asturiana pal accesu al puestu de trabayu”.
Como hebo medios de comunicación que nun mos creyeron, buscamos la llaga pa que pudieren meter los deos y, a nun tardar, atopémosla: la Xefa del Secretariáu del Gobiernu del Principáu, vien de certificar que “no se aprobó ningún acuerdo específico de creación de una Unidad de Traducción en la Dirección General de Política Lingüística de la Consejería de Cultura y Turismo”.
Ye la segunda vegada, en poco más de seyes meses, que l’Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu atrapa a la Direutora Xeneral de Política Llingüística afitando públicamente lo que nun ye (la otra foi alrodiu de la resolución del Conseyu d’Europa sobro l’aplicación n’Asturies de la Carta Europea de les Llingües Rexonales o Minoritaries). Nun país onde braeramente se respete a la verdá y a les minoríes (nesti casu llingüístiques), dos de los pegollos nos que se sofita -sine qua nom- el sistema democráticu, yera de sobra pa ser cesada darréu.
N’Uviéu a dieciseyes de xunu de dos mil nueve.
Pola Xunta Direutiva del Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu, robla’l so Presidente, Xosé María Estrada Janáriz, n’Uviéu a venti de xunu de dos mil nueve.
LO QUE PRETENDE YE CARGA-Y LA TORNA DE LOS TESTOS ASTURIANU-CASTELLÁN A UN FUNCIONARIU AL QUE NUN SE-Y DESIXE LA CONOCENCIA DE LA LLINGUA ASTURIANA PAL ACCESU AL PUESTU DE TRABAYU. COMUNICÁU | |
| Ye persabío que la política llingüística del gobiernu Areces namás tien dos oxetivos: enzancar tolo que pueda l’exerciciu del drechu humanu al emplegu de la llingua propia y prauticar el clientelismu políticu pela estaya social asturianista. Nesi sen, y dientro d’una abondosa retafila d’incumplimientos llegales, vien faciéndose’l sordu, per once llargos años, énte’l mandáu de creación d’un muérganu de traducción, fechu pel artículu 7 de la Llei 1/1998, d’usu y espardimientu del bable/asturianu y comprometíu en tolos pautos políticos con IU (que traga y azorrampla). Poro, cuando en data 27 d’abril del añu qu’andamos la Conseyera de Cultura, en xunto cola Direutora Xeneral de Política Llingüística, anunciaba la creación “d’un departamentu áxil, eficaz y rigorosu” pa la torna de testos ente les llingües castellana y asturiana, nel Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu plasmamos. Pero non per munchos díes: los que tardó la mentada Direutora Xeneral n’esparder, peles estremaes Xefatures de Serviciu, un dípticu nel que s’atropen les imaxinaries competencies y normes de furrulamientu d’una supuesta “Unidad de Traducción”; l’intre que-yos llevó a éstes el tirar el cartón a la papelera, con razón y xacíu porque son sabedores de que les normes espárdense pente medies de los Boletinos Oficiales y non en cartones como si se tratare d’una boda, bautizu o comunión; y lo que a nós mos costó’l recoyer, homildosamente, el llibelu. Al cabu, lo dicho, unos pocos díes pa pasar del plasmu a la evidencia d’otru trafullu chambón del gobiernu que carecemos, porque: 1u. Nun creó dengún muérganu de torna pal asturianu porque pa ello tenía de facer dos coses que nun fizo: fiensar les sos funciones y competencies (artículos 11 de la Llei 30/1992 y 13 de la Llei del Principáu 2/1995) y asoleyales nel BOPA (artículos 9.3 de la Constitución; 52.1 de la Llei 30/1992; y 1, 5 y 6 de la Llei del Principáu 1/1985). La pretensión de suplir tales obligaciones llegales cola igua d’un llibelu de normes funcionales, competenciales y procedimentales, estampaes nun bayurosu cartón repartíu peles Xefatures de Serviciu, ye una xirigotada como pa mexase de risa si nun fore porque la mofla pagóse coles perres de tolos asturianos. 2u. Lo que sí fizo, foi enanchar la nómina de funcionarios (RPT) con un puestín más al que-y dio’l grandón nome de “Unidad de Traducción”, siendo asina que nello nun hai más verdá que no que cinca a la unidá porque, efeutivamente, ye un puestu y unidá deriva d’ún. Pero lo de traducción ye un bon bilordiu ya que pal accesu al mesmu nun se desixe más que tener la condición de funcionariu de grau mediu (Péritu de Mines, Arquiteutu Téunicu, Diplomáu n’Enfemería, Mayestru...) de l’Alministración del Principáu d’Asturies. Al nun requirir titulación académica o acreditación de conocencia de la llingua asturiana, nin de denguna otra que nun seya la castellana (por imperativu del artículu 3 de la Constitución) ¿qué traducción “áxil, eficaz y rigorosa” va surdir d’ehí?. Ye daqué asina como arriesgase a qu’a la Conseyera de Cultura la opere d’apendicitis un funcionariu al que nun se-y desixó la Llicenciatura en Medicina o qu’a la Direutora Xeneral la llibre d’afogase esti branu na piscina de Valencia de Don Juan, el socorrista titular d’un puestu de trabayu pal que nun se requirió saber nadar. Pa mayor escarniu, en data 20 de mayu del añu qu’andamos, el Reutor de la Universidá d’Uviéu vien d’anunciar que va roblar “un conveniu col Gobiernu Rexonal pal emplegu de la Unidá de Traducción del Principáu d’Asturies”. ¡Otru que tal bailla!. Pela Xunta Direutiva del Aconceyamientu de Xuristes pol Asturianu robla’l so Secretariu, n’Uviéu, a 27 de mayu de 2009. | |
Miércoles, 13 de Mayu de 2009 19:37 |
Xunta Executiva Nacional d'UNA |
Los conseyos de mocedá de les naciones históriques del Estáu español que tienen una realidá billingüe o plurillingüe nel so territoriu, paeznos necesario que se dea reconocimientu plenu de la realidá plurinacional, pluricultural y plurillingüística pol Estáu. Los conseyos qu'apoyamos esti manifiestu, abaxo firmantes, reivindicamos:
1. Reconocimientu de la realidá plurillingüística
L'Estáu español contién una realidá plurinacional, pluricultural y plurillingüística. Sicasí, ésti tovía tien qu'asumir, con toles consecuencies, la so diversidá nacional nos ámbitos políticu, socioeconómicu, cultural y llingüísticu. El reconocimientu d'esta realidá tenía que suponer la protección efectiva de toles llingües presentes nel so territoriu.
La Constitución española d'avientu de 1978, xunto a los estatutos d'autonomía, reconoció otros idiomes amás del castellanu. Asina'l catalán ye oficial en Catalunya, Illes Balears y el País Valenciá (col nome de valencianu), l'euskera ye oficial nel País Vascu y Navarra y el gallegu en Galicia. Asina mesmo l'occitanu ye llingua oficial del Valle d'Aran xuntamente col catalán y el castellanu, dende 1990 y en toa Cataluña dende 2006. Tamién hai otres llingües que nun son oficiales nel Estáu español como l'asturianu, la fabla aragonesa, el catalán n'Aragón, l'amazigh de Melilla, l'árabe de Ceuta y el caló que fala la comunidá xitana.
El Gobiernu español soscribió la Carta europea de les llingües rexonales o minoritaries el 5 de payares de 1992, y ratificóla'l 9 d'abril del 2001. L'informe sobre l'aplicación de la Carta nel Estáu español del 11 d'avientu del 2008, constatando que dende'l gobiernu español nun se fixere esfuerzu abondu pola protección y promoción d'estes llingües, afala a les autoridaes españoles pa que tomen midíes p'aumentar la sensibilización y la comprensión de les llingües minorizaes del Estáu español, sobre manera al respective de les llingües que tovía nun-yos reconocieren la oficialidá. Esti informe tamién insta a les autoridaes españoles a tomar midíes relatives a los medios de comunicación d'ámbitu estatal impresos o emitíos per radio y televisión, col oxetivu d'espeyar la naturaleza plurillingüe del Estáu y fomentar el respetu, la comprensión y la tolerancia d'estes llingües falaes nel Estáu español.
2. La riqueza del billingüismu y el multillingüismu
Polo tanto, cuasi la metá de la población española (46%) vive en territorios billingües o plurillingües (3 de cada 10 españoles viven en comunidaes autónomes onde'l catalán, con esti nome o col nome de valencianu, ye llingua oficial). Asina entós, el billingüismu, en diferentes situaciones comunicatives y diferentes graos ente'l castellanu y otra llingua, ye una realidá pa bona parte de la población español. Sicasí, munches veces la población que vive en comunidaes autónomes col castellanu como única llingua nun ye abondo consciente del carácter plurillingüe de la sociedá española.
Depués de Bélxica y Luxemburgo ye l'estáu de la Unión Europea onde'l fenómenu del plurillingüismu ye más importante, de manera que, en cuenta de tratase d'un fechu anecdóticu, llega a constituir una característica distintiva. La mesma Constitución Española, nel artículu 3, fai referencia a la diversidá llingüística del Estáu: La riqueza de les diferentes modalidaes llingüístiques d'España ye un patrimoniu cultural qu'ha ser oxetu d'especial respetu y protección.
3. La normalización llingüística
Tien que se destacar la importancia de la normalización llingüística, que tien como oxetivu principal algamar la normalidá pa les llingües minorizaes nos sos territorios propios, que seyan llingües operatives a tolos efectos y estender el so usu a tolos ámbitos de la sociedá. Los falantes d'estes llingües tienen derechu a vivir plenamente na so llingua propia ensin falta d'echar mano d'otres llingües.
Les llingües minorizaes tienen que ser d'usu normal y preferente nos sos propios territorios, ensin qu'eso quite pa que conozan amás otres llingües, porque'l conocimientu de más d'una llingua volvióse necesario nuna sociedá cada vuelta más globalizada.
L'oxetivu de la normalización nun ye arrequexar otres llingües, nin quitar de que s'apriendan otros idiomes, sinón que tien que valir pa que cualquier persona pueda vivir plenamente na so llingua propia, tal y como lo reconoz la llexislación internacional y tien que reconocer la llexislación de cada territoriu.
4. Oportunidaes pa promover y protexer les llingües
Actualmente, y como consecuencia del procesu de globalización, munches llingües enfréntense a unos problemes de sobrevivencia que yá nun son los mesmos d'antaño. Ello ye que se trata de problemes nuevos que se xuntaron a los que yá teníen estes llingües, minorizaes o non dominantes, que lluchen pola so normalización o, inclusive en dalgunos casos, pola so sobrevivencia tres de sieglos de minorización por parte d'un Estáu que ye gafu pa elles.
Asina y too, nel procesu de globalización tamién podemos ver oportunidaes de visibilización y normalización de les llingües que coesisten nel Estáu español. Nesti sentíu, ye importante que la sociedá en xeneral, pero sobre manera los/es neños/es y la mocedá, tomen conciencia de les posibilidaes que les TIC y el contestu de la globalización ofrecen a les llingües minorizaes.
El territoriu español a lo llargo de los sieglos foi un puntu d'alcuentru de poblaciones de cultures y llingües variaes. A pesar d'esto, desde últimos del sieglu XX los fluxos migratorios hacia'l territoriu español aumentaron de manera importante. Delles comunidaes tuvieron qu'arrecostinar con una llegada constante y numberosa de población migrao, poniendo a prueba'l retu de la integración de los recién llegaos.
En xeneral, nel Estáu español percíbese que ye más útil pa la población migrao qu'aprienda primero la llingua castellana, porque paez que, al ser una llingua mayoritaria, tanto nel Estáu español como nel mundu, l'usu que pueda facer nun futuro va ser mayor. Sicasí, esta visión pon tovía más estrobos a la visibilización y pervivencia de les llingües minorizaes. Polo tanto, ha que percibir la inmigración como una oportunidá pa facer visibles y pa promocionar les llingües minorizaes y, sobre manera, con respecto a la educación y integración de les xeneraciones más moces.
5. Propuestes d'acción
Por too esto, los conseyos de mocedá del territoriu español qu'apoyamos esti manifiestu esiximos:
Euskadiko Gazteriaren Kontseilua (EGK)
Conseyu de la Mocedá del Principáu d'Asturies (CMPA)
Consell de Joventut de les Illes Balears (CJIB)
Consell Nacional de la Joventut de Catalunya (CNJC)
